بوکه (Bokeh) چیست؟

بوکه (Bokeh) یکی از موضوعات جذاب و داغ عکاسی است. چراکه بوکه به عکاسان این اجازه را می دهد که تصاویر هنری خلاقانه خلق کنند و سوژه عکس را در مرکز توجه عکس قرار دهند. کلمه بوکه از زبان ژاپنی نشئت می گیرد و به معنای “تار بودن” است. در این پست به توضیح ساده اما کامل بوکه می پردازیم.

بوکه چیست؟

به بیان ساده بوکه، فوکوس نبودن یا تار بودن قسمتی از تصویر است دارای منبع نوری است (یا منعکس کننده نور) که بوسیله لنز ایجاد شده است. بوکه در واقع تاری پس زمینه یا پیش زمینه یک سوژه نیست. آن قسمت تاری که شما به دیدن آن در عکس ها عادت کرده اید که باعث جدا شدن یک سوژه از پس زمینه آن می شود نتیجه عمق میدان (Depth of Field) است و به آن تاری پس زمینه می گویند. عکس زیر را با دقت ببینید:

بوکه
Nikon D5200 @20mm, ISO 100, 1/320, f/11

با اینکه تصویر بالا با یک دیافراگم خیلی بسته یعنی f/11 گرفته شده است باز هم به علت نزدیکی بسیار زیاد شن ها به دوربین حتی با عمق میدان زیاد، یک بوکه زیبا و چشم نواز ایجاد شده است. دقت کنید شن های پایین که به علت نور خورشید درخشان هستند چگونه به صورت دایره ای و بسیار نرم توسط لنز ثبت شده اند. این یک تصویر با یک بوکه زیبا است که با لنز پرایم Nikon 20mm f/1.8G ED گرفته شده است. همانطور که میبینید شن های میانه تصویر در فوکوس قرار دارند و شن های پایین تصویر به علت نزدیک بودن دوربین به آن ها و شن های بالای تصویر بخاطر عمق میدان تار هستند. تار بودن شن ها جلو زمینه و پس زمینه بوکه نیست بلکه کیفیت گرد شدن شن های نورانی و کیفیت نور این نقاط روشن است که به آن بوکه می گویند. بوکه کیفیت تمامی نقاط خارج از عمق میدان است چه نقاط نورانی و چه تاریک. این نرم بودن نقاط خارج از فوکوس به علت لنز بسیار خوب نیکون است!

بوکه خوب، بد، زشت!!!

فراموش نکنید که مسئول ایجاد بوکه لنز است نه دوربین. لنزهای مختلف بوکه های مختلفی هم ایحاد می کنند که با توجه به ساختار و طراحی آن ها منحصر بفرد است. به طور کلی می توان گفت لنز های پرتره (Portrait) و تله فوتو (Telephoto) با دیافراگم های بزرگ بوکه های زیباتری از لنزهای ارزان غیرتخصصی تولید می کنند.به طور مثال لنز Nikon 50mm f/1.4G بوکه های بینهایت زیبایی در مقایسه با لنز Nikon 18-140 f/3.5-5.6G ED VR تولید می کند حتی اگر دیافراگم و فاصله کانونی (Focal Length) یکسانی داشته باشند. بازهم باید بگویم که ما در مورد تار بودن پس زمینه صحبت نمی کنیم، تمامی لنز ها این قابلیت را دارند که پس زمینه را تار ثبت کنند اما ایجاد بوکه زیبا کار هر لنزی نیست!

بوکه
Nikon D5200 @20mm, ISO 100, 1/4000, f/1.8

حالا این سوال پیش می آید که بوکه زیبا چیست؟ بوکه زیبا چشم نواز است و دید ما نسبت به عکس را اغنا می بخشد. نرمی و لطافت یک بوکه حاصل لبه های گرد نقاط نورانی بدون کناره های زاویه دار و سفت است! به طور مثال در عکس بالا می توانید یک بوکه نرم و لطیف را مشاهده کنید.

اما بوکه بد چطور است؟ به نظر بعضی از عکاسان چیزی به نام بوکه بد وجود ندارد، اما به نظر ما و بعضی عکاسان دیگر بوکه ای که باعث پرت شدن توجه شما از سوژه عکس بشود را می توان به عنوان بوکه بد در نظر گرفت.

شکل های بوکه

شکل نقاط نورانی تار و خارج از فوکوس بستگی به تیغه های سازنده دیافراگم لنز دارد. بسیاری از لنزهای قدیمی مثل Nikon 50mm f/1.4D (این لنز را با نسخه جدیدتر آن یعنی Nikon 50mm f/1.4G که بوکه های بسیار زیبا و نرمی دارد اشتباه نگیرید) از ۷ تیغه استفاده می کنند که بوکه نقاط نورانی به صورت یک هفت ضلعی منتظم ایجاد می شود. اما لنزهای جدیدتر از ۹ تیغه در دیافراگم استفاده می کنند که حاصل آن بوکه های نرم و دایره ای شکل است.

چگونه بوکه زیبا خلق کنیم؟

همانطور که گفتیم لنزهای حرفه ای با دیافراگم های بزرگ بوکه های بسیار زیباتری از لنزهای غیرتخصصی با دیافراگم های کوچک خلق می کنند. لنزهای ثابت یا پرایم (Prime) سریع عموما بوکه های زیبایی دارند اما لنزهای زوم (Zoom) ارزان قیمت بوکه های بدی دارند. شما می توانید برای آزمایش بوکه لنز خودتان، یک جسم را در نزدیک ترین فاصله ای که لنز قادر به فوکوس کردن است قرار دهید و پشت به نور با بزرگترین دیافراگمی که لنز پشتیبانی می کند، عکس بگیرید. بهترین قاضی در مورد زشتی و زیبایی بوکه لنزتان خودتان هستید.

تفاوت بوکه لنز های مختلف
تفاوت بوکه لنز های مختلف

برای افزایش میزان بوکه چندین راه وجود دارد:

  • سعی کنید از بیشترین میزان دیافراگم لنز استفاده کنید.
  • فاصله بین سوژه و خودتان را به حداقل برسانید.
  • فاصله بین سوژه و پس زمینه را به حداکثر برسانید.
  • از فاصله های کانونی طولانی تر استفاده کنید.
  • از لنزهای تله فوتو استفاده کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *