مثلث نوردهی (Exposure Triangle) چیست؟

برای افرادی که در ابتدای راه عکاسی هستند، رابطه بین دیافراگم، سرعت شاتر و ایزو گیج کننده است. در این پست سعی داریم شما را با مثلث نوردهی در عکاسی آشنا کنیم تا بتوانید با سهولت بیشتر عکسبرداری کنید. برای اطلاعات تکمیلی در مورد دیافراگم، سرعت شاتر و ایزو می توانید به پست های جداگانه هر کدام نیز مراجعه کنید.

۱) مثلث نوردهی (Exposure Triangle)

دیافراگم، سرعت شاتر (سرعت نوردهی) و ایزو سه ضلع سازنده مثلث نوردهی هستند. با همکاری این سه عامل، نور هدایت شده به سنسور کنترل می شود تا بهترین نور ممکن برای ثبت عکس بوجود بیاید. در صورت تغییر یکی از این سه ضلع، باید حداقل یک ضلع دیگر نیز تغییر کند تا نوردهی مناسب حفظ شود و عکس تاریک تر یا روشن تر نشود.

مثلث نوردهی در عکاسی (Exposure Triangle)
مثلث نوردهی در عکاسی (Exposure Triangle)

۲) گام، پله یا استاپ (Stop) نور

قبل از توضیحات بیشتر و پیچیده تر شدن موضوع بهتر است در مورد استاپ نور توضیح بدهیم. فهمیدن استاپ نور اولین قدم در درک مثلث نوردهی است. در عکاسی یک استاپ نور دو برابر یا نصف شدن مقدار نور در نوردهی است. هر عکسی که می گیریم از مقدار مشخصی نور تشکیل شده است. دو برابر کردن مقدار نور باعث می شود عکس گرفته شده روشن تر از نوردهی صحیح آن شود. همچنین نصف کردن مقدار نور باعث می شود عکس گرفته شده تاریکتر از نوردهی صحیح آن شود. اما این سوال پیش می آید که چگونه یک استاپ نور در یک عکس کم یا زیاد می شود؟ کم و زیاد کردن مقدار هر یک از ضلع های مثلث نوردهی یعنی سرعت شاتر، دیافراگم و ایزو باعث تغییر مقدار نور در عکس می شود.

در ادامه هر ضلع مثلث را به طور جداگانه بررسی کنیم.

۳) سرعت شاتر

سرعت شاتر یا سرعت نوردهی مدت زمانی است که سنسور در معرض نور قرار می گیرد. واحد اندازه گیری سرعت شاتر ثانیه است. فهمیدن سرعت شاتر از مابقی ضلع های مثلث نوردهی آسان تر است. برای دو برابر کردن نور با فرض ثابت ماندن دیافراگم و ایزو، تنها کافیست سرعت شاتر را کاهش دهیم. برای مثال، با تغییر سرعت شاتر از ۱/۶۰ ثانیه به ۱/۳۰ ثانیه، یک استاپ نور اضافه می شود. تغییر سرعت شاتر از ۱ ثانیه به ۱/۸ ثانیه هم مقدار نور را به اندازه ی ۳ استاپ کاهش می دهد. دلیل آن اینست که از ۱ ثانیه تا ۱/۲ ثانیه ۱ استاپ، ۱/۲ ثانیه تا ۱/۴ ثانیه ۱ استاپ دیگر و نهایتا از ۱/۴ ثانیه تا ۱/۸ ثانیه ۱ استاپ دیگر نور را کاهش می دهد.

عکس زیر استاپ های نور در سرعت شاتر را نمایش می دهد.

تغییر نوردهی عکس با تغییر سرعت شاتر
تغییر نوردهی عکس با تغییر سرعت شاتر

۴) دیافراگم

دیافراگم یک دریچه در میان لنز است که نور از داخل آن عبور می کند و به سنسور دوربین می رسد. هرچقدر قطر این دریچه بزرگتر باشد نور بیشتری وارد می شود. با دوبرابر شدن سطح دیافراگم، مقدار نور هم دو برابر می شود و نور یک استاپ افزایش می یابد. دیافراگم را با f نمایش می دهند به طور دقیق تر دیافراگم از تقسیم طول لنز بر شعاع آن بدست می آید. به بیان ساده اعداد کوچک f نشان دهنده باز بودن دریچه هستند و اعداد کوچک نشان دهنده کوچک بودن آن. برای مثال f/1.8 دریچه بزرگتری از f/2.8 دارد. دلیل این رابطه هم فرمول زیر است:

f= شعاع لنز / طول لنز

در نتیجه: شعاع لنز = طول لنز / f

به این دلیل که مقدار نور ورودی با مساحت نسبت مستقیم دارد و نه با شعاع لنز، برای دوبرابر کردن نور باید مساحت دو برابر شود و شعاع باید ۱٫۴۱۴ برابر (رادیکال ۲) شود. به همین دلیل است که استاپ های دیافراگم رند نیستند و در نگاه اول رابطه ای با هم ندارند. عکس زیر استاپ های نور در دیافراگم را نمایش می دهد.

استاپ های نور در دیافراگم
استاپ های نور در دیافراگم

۵) ایزو

آخرین ضلع مثلث نوردهی ایزو است. به بیان ساده ایزو حساسیت سنسور به نور است. مقادیر بالای ایزو نشانگنر اینست که سنسور به نور حساس تر است و به سرعت شاتر یا دیافراگم کوچک تری برای رسیدن به نوردهی مناسب نیاز است. درک ایزو به مراتب از بقیه ضلع های مثلث نوردهی آسان تر است. عکس زیر استاپ های نور در ایزو را نمایش می دهد.

تغییر یک استاپ نور با تغییر عدد ایزو
تغییر یک استاپ نور با تغییر عدد ایزو

۶) جمع بندی مثلث نوردهی

برای هر شرایط عکاسی تنها یک نوردهی مناسب وجود دارد با این وجود این نوردهی مناسب با توجه به دید هر عکاس متفاوت است و به سبک هنری وی بستگی دارد. برای رسیدن به این نوردهی مناسب صدها حالت مختلف با تغییر سه ضلع این مثلث وجود دارد. ترکیبی که انتخاب می شود بستگی به عکس نهایی دارد که مدنظر ماست. برای تغییر کردن یکی از ضلع های مثلث باید یک ضلع دیگر در خلاف جهت آن تغییر کند تا مقدار نوردهی ثابت بماند. برای مثال اگر شما به اندازه یک استاپ سرعت شاتر را کاهش دهید باید مقدار ایزو را نیز به اندازه یک استاپ افزایش دهید تا نوردهی تغییر نکند. و یا اینکه اگر دیافراگم را به اندازه ۳ استاپ افزایش دهید می توانید ایزو را اندازه ۱ استاپ و سرعت شاتر را هم به اندازه ۲ استاپ افزایش دهید تا در نهایت مقدار نوردهی تغییر نکند.

تاثیر جانبی عناصر موثر بر نوردهی در مثلث نور
تاثیر جانبی عناصر موثر بر نوردهی در مثلث نور

همانطور که می بینید صدها حالت از ترکیب ضلع های مثلث نوردهی می تواند بوجود بیاید. اینکه شما چه ترکیبی را انتخاب می کنید بستگی به عکس نهایی دارد. اگر سرعت شاتر پایین چند ثانیه ای انتخاب می کنید برای اینست که حرکت یک جسم را ثبت کنید. اگر دیافراگم را کوچک می کنید به این دلیل است که عمق میدان را افزایش دهید تا تمامی یا اکثر کادر عکس در فوکوس قرار بگیرد. اگر در حال عکاسی در محیط های کم نور هستید ناچارا ایزو را افزایش می دهید تا بتوانید با سرعت شاتری عکس برداری کنید که لرزش دست شما باعث تار شدن عکس نشود.

Click to rate this post!
[Total: 1 Average: 5]

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *